หลายประเทศมุ่งหน้าในการพัฒนาการผลิตพลังงานสะอาดและนโยบายต่าง ๆ เพื่อให้ไปถึงเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเป็นศูนย์ ในปี 2050 ไฮโดรเจน คืออีกแหล่งพลังงานทางเลือก ที่จะนำมาใช้ในการผลิตไฟฟ้าทดแทนการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลได้อย่างยั่งยืน
มูลค่าการลงทุนในอุปกรณ์และความรู้ต่าง ๆ ในการใช้งานไฮโดรเจนของโลกเติบโตขึ้น สะท้อนถึงความมั่นใจและผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจากการใช้เทคโนโลยีไฮโดรเจน ประเทศจีน เป็นประเทศที่ใช้พลังงานไฮโดรเจนที่ใหญ่ที่สุดในโลก ในขณะที่ประเทศไทยเอง กฟผ. (การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย) ก็กำลังพัฒนาพลังงานไฮโดรเจนอย่างต่อเนื่องเพื่อสนับสนุนการมุ่งสู่เป้าหมาย Carcon Neutrality มีทั้งโครงการที่ทำอยู่แล้ว และแผนงานที่จะพัฒนาและดำเนินงานต่อไป โดยล่าสุด กฟผ. ได้มีการร่วมลงนามในสัญญามอบทุนวิจัย “การนำหลักการ ESG มาใช้สนับสนุนการพัฒนาโครงการอย่างยั่งยืนของ กฟผ. ในการผลิตไฮโดรเจนและอนุพันธ์ของไฮโดรเจน จากพลังงานหมุนเวียน” กับศูนย์บริการวิชาการแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เพื่อผลักดันการพัฒนาที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล ตามมาตรฐานสากล
ทำความรู้จักกับ “พลังงานไฮโดรเจน (Hydrogen Energy)”
ไฮโดรเจน (Hydrogen) คืออะไร? – ไฮโดรเจน เป็นก๊าซชนิดหนึ่ง เป็นธาตุที่เบาที่สุด และเป็นหนึ่งในองค์ประกอบของน้ำ (H2O) ที่มีมากที่สุดบนโลกเรา โดยมีคุณลักษณะทั่วไป คือ ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น ติดไฟง่าย มีความสะอาดสูง ไม่เป็นพิษ และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้ไฮโดรเจนยังสามารถสังเคราะห์ได้จากวัตถุดิบตามธรรมชาติหลากหลายประเภท และเมื่อเกิดการเผาไหม้ จะมีเพียงน้ำและออกซิเจนเป็นผลพลอยได้ ซึ่งแตกต่างจากเชื้อเพลิงอื่น ๆ ที่เมื่อเกิดการเผาไหม้แล้วจะได้เป็นก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เป็นหนึ่งในผลพลอยได้
จากคุณลักษณะทั่วไปของไฮโดรเจน จึงทำให้เกิดความคาดหวังและได้รับการยอมรับ ว่า ‘ไฮโดรเจน’ จะเป็นแหล่งของพลังงานเชื้อเพลิงสะอาดที่สำคัญเป็นอย่างมากในอนาคต
พลังงานไฮโดรเจน (Hydrogen Energy) – เกิดจากการแยกโมเลกุลของน้ำออกเป็นไฮโดรเจนและออกซิเจน โดยเชื้อเพลิงที่นำมาใช้ในกระบวนการผลิตพลังงานไฮโดรเจนในปัจจุบัน มาจาก 3 แหล่งหลัก คือ
1. ก๊าซธรรมชาติ ผ่านกระบวนการ Steam Reforming จัดอยู่ในประเภท Grey Hydrogen
2. พลังงานทดแทน ผ่านกระบวนการ Electrolysis หรือการแยกน้ำด้วยไฟฟ้า เป็นกระบวนการที่ใช้พลังงานไฟฟ้าจากแหล่งหมุนเวียน (เช่น โซลาร์เซลล์, กังหันลม) เพื่อแยกน้ำ (H₂O) ให้ได้ไฮโดรเจน (H₂) และออกซิเจน (O₂) จัดอยู่ในประเภท Green Hydrogen
3. ไบโอแก๊ส/ไบโอแมสผ่านกระบวนการ Decomposition จัดอยู่ในประเภท Bio Hydrogen
ปัจจุบัน กระบวนการผลิตพลังงานไฮโดรเจนที่ใหญ่ที่สุด คือการเปลี่ยนรูปสารไฮโครคาร์บอนด้วยไอน้ำ (Steam Reforming of Hydrocarbons) แต่กระบวนการผลิตในรูปแบบนี้ ยังส่งผลให้มีการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในปริมาณมาก ดังนั้น การผลิตพลังงานไฮโดรเจนที่เป็นพลังงานสะอาดอย่างแท้จริง จึงจำเป็นต้องใช้เชื้อเพลิงในกระบวนการผลิตที่ไม่ก่อให้เกิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ หากการพัฒนาในโครงการการผลิตไฮโดรเจนจากพลังงานหมุนเวียนของ กฟผ. ประสบผลสำเร็จ เราก็จะมีพลังงานสะอาด Green Hydrogen อย่างแท้จริงใช้ในอนาคตนั่นเอง
แล้ว ESG คืออะไร? ทำไมศูนย์บริการวิชาการแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยถึงได้มอบทุนวิจัย โดยการนำหลักการ ESG มาใช้สนับสนุนการพัฒนานี้ของ กฟผ.
ESG ย่อมาจาก Environmental Social และ Governance เป็นแนวคิดในการประเมินและพัฒนาการดำเนินธุรกิจโดยคำนึงถึงความยั่งยืนใน 3 มิติหลัก ดังนี้
1. Environmental (สิ่งแวดล้อม): มุ่งเน้นการจัดการด้านสิ่งแวดล้อม เช่น การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การใช้พลังงานหมุนเวียน
2. Social (สังคม): เน้นความรับผิดชอบต่อสังคม เช่น การดูแลความเป็นอยู่ของพนักงาน การสนับสนุนชุมชน การสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
3. Governance (ธรรมาภิบาล): แนวคิด ESG Sustainability ที่ให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการที่โปร่งใส เช่น โครงสร้างคณะกรรมการ การต่อต้านการทุจริต การปฏิบัติตามกฎหมายและจริยธรรม การมีความรับผิดชอบต่อผู้ถือหุ้น
ซึ่ง ESG นี้จะเป็นตัวชี้วัด ว่าองค์กรมีความรับผิดชอบต่อโลกอย่างไร และมีแนวโน้มในการพัฒนาองค์กรให้เติบโตอย่างยั่งยืนได้อย่างไร ภายใต้แนวโน้มของการทำธุรกิจที่ต้องคำนึงถึงความยั่งยืนเป็นหลัก เมื่อนำหลักการ ESG นี้ มาผนวกกับการพัฒนาโครงการของ กฟผ. ก็จะยิ่งเพิ่มความมั่นใจได้ว่าการพัฒนาโครงการนี้เน้นความยั่งยืน และคำนึงถึงสิ่งแวดล้อม ได้ตามมาตรฐานสากลอย่างแท้จริงนั่นเอง
อ้างอิง:
– https://www.egat.co.th/home/20250917-pre112
– https://www.dede.go.th/articles?id=7219
– https://erdi.cmu.ac.th/?p=3778
– https://www.npsplc.com/th/updates/blog/767/what-is-esg-sustainable-business-development
– https://www.krungsricard.com/th/article/ESG-%E0%B8%84%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%AD%E0%B8%B0%E0%B9%84%E0%B8%A3
