ร่วมก้าวสู่ปีค.ศ. 2026 กันอย่างแข็งแกร่ง มั่นคง และยั่งยืนกว่าเดิม เริ่มกันด้วยการมองย้อนดูผลงานในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของ 11 ประเทศสมาชิกแห่งภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งจำเป็นที่จะต้องจับมือผลักดันให้เกิดความก้าวหน้าเพื่อเป้าหมายด้านการพัฒนาอย่างยั่งยืนไปด้วยกัน
รายงาน Asia and the Pacific SDG Progress Report 2025 ซึ่งจัดทำโดยคณะกรรมาธิการเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติสำหรับเอเชียและแปซิฟิก หรือ UNESCAP ระบุว่า ในภาพรวมภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีความก้าวหน้าอย่างโดดเด่นในเป้าหมายที่ 9 (อุตสาหกรรม นวัตกรรม และโครงสร้างพื้นฐาน) และเป้าหมายที่ 3 (สุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี) แต่เป้าหมายอื่น ๆ เป็นไปอย่างล่าช้า โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเป้าหมายที่ 12 (การบริโภคและการผลิตที่มีความรับผิดชอบ) เป้าหมายที่ 4 (การศึกษาที่มีคุณภาพ) และเป้าหมายที่ 8 (งานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ) และที่น่าเป็นห่วงที่สุดคือเป้าหมายที่ 13 (ความก้าวหน้าในการดำเนินการด้านสภาพภูมิอากาศ) ซึ่งถดถอยลงอย่างน่ากังวล
เรามาดูกันว่า ในการก้าวเข้าปีค.ศ. 2026 นี้ แต่ละประเทศมีจุดแข็งที่ต้องเดินหน้าผลักดัน และจุดอ่อนที่ต้องเร่งแก้ไขต่อไปอะไรกันบ้าง
จากการติดตามผลความคืบหน้าด้าน SDGs ของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในปีค.ศ. 2025 ที่ผ่านมา โดย UNESCAP นอกเหนือจากจุดแข็งและจุดอ่อนข้างต้น ในเชิงภาพรวมพบว่ามี 3 ประเด็นสำคัญ คือ วิกฤตสภาพภูมิอากาศของภูมิภาคนั้นอยู่ในสถานะถดถอย ดูได้จากภัยพิบัติที่มีจำนวนถี่ขึ้น และอัตราการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่ยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ยังพบว่ามีข้อมูลไม่เพียงพอสำหรับการติดตามผลเชิงลึก โดยมากถึง 45% ของตัวชี้วัดระดับภูมิภาคขาดข้อมูลเพื่อใช้ในการติดตามผล และสิ่งสำคัญคือการมีส่วนร่วมของชุมชน เพราะจะนำไปสู่การเข้าถึงข้อบ่งชี้ความคืบหน้าของเส้นทาง SDGs ที่แท้จริง
การพัฒนาที่ยั่งยืน ไม่ใช่แค่นโยบายโลกหรือแนวทางของภาครัฐ แต่คือเรื่องของเราทุกคน คือแนวทางการพัฒนาที่ตอบสนองความต้องการของคนรุ่นปัจจุบัน โดยไม่ลิดรอนความสามารถในการตอบสนองความต้องการของคนรุ่นหลัง โดยในการที่จะบรรลุการพัฒนาที่ยั่งยืนนั้นได้ ในทุก ๆ ประเทศและชุมชน จำเป็นที่จะต้องมีองค์ประกอบสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ การเติบโตทางเศรษฐกิจ ความครอบคลุมทางสังคม และการคุ้มครองสิ่งแวดล้อม
นี่ก็ผ่านไปได้สิบกว่าปีแล้ว นับจากการประชุมสมัชชาสหประชาชาติ สมัยสามัญ ครั้งที่ 70 เมื่อ 25 กันยายน ค.ศ. 2015 ณ สำนักงานใหญ่สหประชาชาติ ซึ่งประเทศไทยและประเทศสมาชิกสหประชาชาติรวม 193 ประเทศ ได้ร่วมลงนามรับรองวาระการพัฒนาที่ยั่งยืน ค.ศ. 2030 (2030 Agenda for Sustainable Development) ซึ่งเป็นกรอบการพัฒนาของโลกเพื่อร่วมกันบรรลุการพัฒนาทางสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน โดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง โดยได้มีการกำหนดเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals หรือ SDGs) เพื่อเป็นแนวทางให้แต่ละประเทศดำเนินการร่วมกัน อันประกอบด้วย SDGs 17 เป้าหมาย ซึ่งแยกออกเป็น 169 เป้าหมายย่อย (SDG Targets) ที่มีความเป็นสากล เชื่อมโยงและเกื้อหนุนกัน และกำหนดให้มี 248 ตัวชี้วัด เพื่อใช้ติดตามและประเมินความก้าวหน้าของการพัฒนา
จากสถานะที่สรุปไว้ข้างต้น ลองพิจารณากันดูว่า เราสามารถมีส่วนผลักดันจุดแข็งและพลิกแก้ไขจุดอ่อนได้อย่างไรบ้าง เพื่อร่วมพัฒนาภูมิภาคของเราก้าวสู่วิถีแห่งความยั่งยืน ตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ภายในปี ค.ศ. 2030
SEA of Sustainability รวมเรื่องราวด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืนจากทุกภาคส่วนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เพื่อส่งเสริมให้ภูมิภาคก้าวไปข้างหน้าอย่างใส่ใจต่อโลก ตอกย้ำแนวคิด One Southeast Asia ของ SEA CAN Alliance เครือข่ายความร่วมมือของเอเจนซี ที่มุ่งผลักดันศักยภาพและความเป็นหนึ่งเดียวของภูมิภาค ผ่านความเชี่ยวชาญด้านการสื่อสารที่มีคุณค่าและยั่งยืน
ติดตามคอนเทนต์ในหมวด SEA of Sustainability ได้ที่ 👉 SEA of Sustainability
ข้อมูลจาก:
– Asia and the Pacific SDG Progress Report 2025 : engaging communities to close the evidence gap | ESCAP
– South-Eastern Asia – SDG Knowledge Hub
– 17 Sustainable Development Goals (SDG)
